348 / Çokgözlü Teberda Mavisi / / Polyommatus teberdinus Türkiye'nin Anonim Kelebekleri
Lycaenidae / Çokgözlü Teberda Mavisi / / Polyommatus teberdinus
 


Yükleniyor.
Aylık Kayıt GrafiğiAylık Kayıt Grafiği
Yaşam Alanları

Biyolojik Bilgiler
 
Değer girilmemiş  


Editör bilgileri
Kelebek Türü Çokgözlü Teberda Mavisi
Tür Yetkilisimicrocosmos
Tür Hakkında ilk derleme25.02.2011 12:37
En son güncellemeyi yapanbenimpencerem
Son güncelleme12.05.2011 15:45
Güncellenme sayısı3

En İyiler
Çokgözlü Teberda Mavisi
Fotograf Türü Kanat Altı
30.07.2012 17:30


Video

 
Sistematik
Lycaenidae
Polyommatus (aricia) teberdinus (Sheljuzhko,1934)

Genel Özellikler
Hem erkek hem de dişinin kanat üstleri kahverengidir, erkekte bazal bölgede bir miktar mavi pul olabilir. Ön kanat alt yüzünde büyük ve yuvarlak bir disksel benek vardır. arka kanatta beyaz üçgen bazal bölgeye kadar uzanır, disksel beneğe teğet geçer.

Türkiye Dağılımı
ENDEMİK bir türümüzdür. Sadece Erzurum.

Dünya Dağılımı
Türkiye

Yaşam Döngüsü
Uçuş zamanı : Temmuz ortası-ağustos başı.
Rakım : 1600-1800m
Habitat : Otlu ve çiçekli yamaçlar.


Teberda Çokgözlüsü çok yerel bir türdür ancak bulunduğu yerde
bolca görülebilir. Yaşam alanına ulaşılması çok zordur. W. Eckweiler,
üreme alanına sadece bir defa, 1977 yılında yaptığı zor ve tehlikeli,
neredeyse dikey bir tırmanıştan sonra ulaştığını belirtmiştir ve bu alanı
bulduğunda da, çok sayıda dişiyi bir arada kaydetmiştir.
1996 yılında, K. Schurian ve W. Eckweiler (2002) Özlüce bölgesini
daha erken bir tarih olan temmuz ortasında, uygun olmayan hava
şartlarında bir kez daha ziyaret etmiş; bu ziyarette üreme alanına
ulaşamasalar da üç birey kaydetmişlerdir. 2006 yılında A. Baytaş,
birkaç saat süren araştırma sonunda sadece iki kelebek görmüştür.
Son yıllarda kaydedilen kelebek sayısının düşük olmasına rağmen,
uzmanlar kelebeğin 30 sene öncesine göre daha az olması için bir neden
olmadığına inanmaktadır. Kayıtların az olmasının nedenleri arasında,
gözlemci ve bilim adamlarının kelebeği uçuş döneminin en yüksek
olduğu ağustosta aramamış ya da ana yaşam alanına tırmanamamış
olmaları gösterilmektedir.
Kelebek, tip lokalitesindeki otlatma ve İspir’in kuzeydoğusunda
çamurluk alan yakınlarındaki baraj yapımı nedeniyle tehdit altındadır.
Bu nedenle türün iki yerde bulunduğu kabul edilmektedir.

Davranış
Türkiye’deki üreme alanı Nahizer (= bugünkü Özlüce) yakınlarında
bulunan, 1.700-1.900 m’deki sarp kayalık yamaçlar olarak
tanımlanmıştır (Schurian ve Eckweiler 2002). Türkiye’de 1977’de
keşfedilmiş; keşfedildiği alanda çok sayıda dişi, kayalıklar arasında
yetişen Acantholimon bitkileri üzerinde balözü emerken gözlenmiştir.
Kelebekler aynı bölgede ama üreme alanından biraz uzakta bulunan
çiçekli ve çayırlık yamaçlarda Mentha longifolia’dan balözü emerken de
kaydedilmiştir.
Tırtılının besin bitkisi, sadece bu bölgede görülen ve Torul
Çokgözlüsü’nün (Aricia torulensis) besin bitkisine çok benzeyen bir
sardunya (Geranium) türüdür. Türü teşhis edilmemiş olan bu sardunya,
nemli kaya yarıklarında yetişir. Teberda Çokgözlüsü, kışı yumurta
olarak geçiren ve ilkbahar başlarında yumurtadan çıkan ve yılda tek
nesil veren bir türdür. Temmuzdan ağustosa kadar uçar (Schurian ve
Eckweiler 2002).
Kelebek aynı zamanda Çoruh Vadisi’nde, İspir’in altı km
kuzeydoğusundaki 1.400 m’deki bir çamurluk alanda mineral alırken
kaydedilmiştir (Hesselbarth ve ark. 1995). Buradaki alt-popülasyon,
Özlüce ‘deki alt-popülasyondan ayrı kabul edilmektedir. Uzmanlar, bu
alanın yakınında ve muhtemelen 1.700-1.900 m’den daha alçakta başka
bir üreme alanı olabileceğini tahmin etmektedirler.
Rus Kafkasları’nda, türün ilk teşhis edilen alttürü (nominat alttür)
olan A. t. teberdinus’un yaşam alanı 2.200-2.300 m’deki alpin ve
subalpin çayırlar olarak kaydedilmiştir (Sheljuzhko 1934).


Benzer türler ve ayırt etme bilgisi bulunamadı
Koruma Statüsü
EN Tehlikede

KIRMIZI LİSTE DEĞERLENDİRMESİNİN GEREKÇELERİ
Teberda Çokgözlüsü (Aricia teberdina) sadece Rus Kafkasları ve Türkiye’de bulunan yerel bir türdür. Türkiye’de çok sınırlı bir dağılımı vardır.
Erzurum ilinde iki yerde kaydedilmiştir. Yayılış alanı (YYA) 200 km2’den azdır ve yaşam alanı (YŞA) yaklaşık 40-80 km2’dir. Başlıca tehditler
Özlüce’deki otlatma baskısı ve Güllüce’deki baraj inşaatıdır. Sınırlı bir dağılıma sahip olması, az sayıda yerde bulunması ve tehditler sonucunda
öngörülen yaşam alanı kaybı ya da yaşam alanı kalitesindeki azalma nedeniyle Tehlikede olarak sınıflandırılmıştır.

Yayınlar ve Referanslar
Türkiye'nin Kelebekleri (Ahmet Baytaş)
www.ozgurdoga.net


Türkiyedeki Kelebeklerin kırmızı kitabı
Evrim Karaçetin ve Hilary J. Welch



Link bilgisi bulunamadı

Kaynak bilgisi bulunamadı
Çokgözlü Teberda Mavisi Fotografları
Çokgözlü Teberda Mavisi
28.12.2012 11:04
Türün 3. fotografı