327 / Çokgözlü Merhaba / / Polyommatus merhaba Türkiye'nin Anonim Kelebekleri
Lycaenidae / Çokgözlü Merhaba / / Polyommatus merhaba
 


Yükleniyor.
Aylık Kayıt GrafiğiAylık Kayıt Grafiği
Yaşam Alanları

Biyolojik Bilgiler
 
3,4 cm  


Editör bilgileri
Kelebek Türü Çokgözlü Merhaba
Tür YetkilisiOzgur70
Tür Hakkında ilk derleme10.12.2010 01:02
En son güncellemeyi yapanBlackdaddy
Son güncelleme06.09.2014 20:35
Güncellenme sayısı6

En İyiler
Çokgözlü Merhaba
Fotograf Türü Kanat Altı
03.07.2013 08:39

Çokgözlü Merhaba
Fotograf Türü Kanat Üstü
09.09.2018 14:17


Video

 
Sistematik
INSECTA
LEPIDOPTERA-
LYCAENIDAE

Polyommatus (Agrodiaetus) merhaba
Türkçe: Çokgözlü Merhaba

De Prins, van der Poorten, Borie, van Oorschot, Riemis & Coenen 1991

Genel Özellikler
Bu endemik tür 1991’de tanımlanmıştır (de Prins ve ark. 1991) ve geçerli bir tür olarak kabul edilmektedir. Ancak, bazı uzmanlar Türkiye, Gürcistan ve kuzeybatı İran’da bulunan ve daha yaygın bir tür olan Polyommatus cyaneus ile kromozom sayısı benzerliği sebebiyle aynı tür olabileceğini düşünmektedir. Ancak Agrodiaetus türleri hakkında detaylı araştırmalar yapan Rus entomolog Lukhtanov formal açıdan siyah damarlardan yoksun parlak mavi tonlardaki kanatüstü rengi ile P. Merhaba'nın farklı bir tür olduğunu açıklamıştır.

Türkiye Dağılımı
Sadece Çoruh Havzası’nın Artvin ve Erzurum illeri sınırları içerisine düşen kısmında bulunduğu bilinmektedir (de Prins ve ark. 1991).

Dünya Dağılımı
Endemik

Yaşam Döngüsü
Temmuz ayı- Ağustos başı aralığında uçar. Türün popülasyon yapısı hakkında çok az bilgi vardır. Çoruh Nehri ve ona bağlı diğer akarsu boylarındaki dik ve taşlık yamaçlarda yaşar. Çoruh Nehri koridoru boyunca bağlantılı olduğu düşünülen on iki farklı alanda kaydedilmiştir. Türün biyolojisi, ekolojisi ve metapopülasyon yapısını anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Planlanan barajların ve küçük ölçekli hidroelektrik santrallerinin tamamlanması sonucunda popülasyonun %50 ya da daha fazla oranda azalacağı tahmin edilmektedir.

Davranış
Çoruh Nehri vadisi boyunca, bozkır benzeri seyrek bitki örtüsü (örneğin Thymus sp.) ve karaçalıların (Paliurus spina-christi) bulunduğu gevşek ve genellikle dik yamaçlar üzerinde uçarlar (de Prins ve ark. 1991). Yakın zamanda Yusufeli (Baytaş 2007) ve Bahçeli’de (Karaçetin ve Welch 2009) bulunan kuru dere yataklarında kaydedilmiştir. Popülasyonun çoğu 670-1.400 m arasında uçar. Ancak 1.800 ve 2.000 m’de iki birey kaydedilmiştir (de Prins ve ark. 1991). Yakın akraba olduğu diğer türlerinin aksine Merhaba Çokgözlü’nün erkekleri çamurluk alanlar üzerinde mineral alırken kaydedilmemiştir. Genellikle yere yakın ve çok hızlı uçarlar. Uçuş dönemi temmuzdan ağustosa kadardır ve en yoğun dönem genellikle temmuzun ilk ve ikinci haftasıdır (de Prins ve ark. 1991, Baytaş 2007). Tırtılın besin bitkisi ve tırtıl dönemi bilinmemektedir (Hesselbarth ve ark. 1995).

Benzer Türler ve Ayırt Edilme Yöntemleri
Ön kanat altı iri benekleri ve arka kanat altında genelde düz bir hat çizen beyaz şeridi ile Gerhard`ın Çokgözlüsü (Polyommatus eurypilos) ile karıştırabilir. Bazı ayırt etme yöntemleri ise şu şekildedir.

-Gerhard'ın Çokgözlüsünde kanataltı bazal bölge maviliği geniş sayılabilecek bir alana yayılmışken, Çokgözlü Merhaba türünde bazal bölgede fazla renklenme yoktur. Nadiren de olsa görülen renklenme durumlarında ise mavi tonlar çok belli değildir ve bu alan çok geniş değildir.
-Çokgözlü Merhaba türünde kanatüstü parlak bir mavidir ve damarlarda siyah pullanma ya hiç yoktur ya da çok çok azdır. Gerhard'ın Çokgözlüsünde ise kanatüstü çok hafif mora çalan bir mavi renge sahip olup, damarlar yaklaşık olarak 1/3 oranında siyah pullarla örtülüdür ve kanat kenarları da genellikle gölgelidir.
-Çokgözlü Merhaba türünde Ön kanat altı benekleri çok iri olan bireylere rastlanabilir. Ancak Gerhard'ın çokgözlüsünde de nadir de olsa benzer benzer özellikler taşıyan bireyler mevcuttur.(M.K.)

Koruma Statüsü
EN Tehlikede

KIRMIZI LİSTE DEĞERLENDİRMESİNİN GEREKÇELERİ
Merhaba Çokgözlü (Polyommatus merhaba), dağılımı Çoruh Vadisi’nin Artvin ve Erzurum illeri sınırları içerisine düşen kısmıyla sınırlı, nadir bir endemik türdür. Uzmanlar, Çoruh Nehri üzerindeki baraj ve çok sayıdaki hidroelektrik santralin (Akpınar ve ark. 2009) türün popülasyonunda
%50 ya da daha yüksek bir oranda azalmaya yol açacağını düşünmektedirler. Bu azalma, su seviyesinin yükselmesine ilaveten, yol ve enerji nakil hatlarının yapımı nedenleriyle de gerçekleşecektir. Bütün bu tehditler sebebiyle türün yaşam alanında önemli ölçüde azalma görülecek ve kalan alt-popülasyonlar birbirinden izole hale gelecektir. Bu sebeplerle tür, Tehlikede olarak sınıflandırılmıştır.

Yayınlar ve Referanslar
Ahmet Baytaş-Türkiye nin Kelebekleri

Türkiyedeki Kelebeklerin kırmızı kitabı
Evrim Karaçetin ve Hilary J. Welch

Lukhtanov, Vladimir A.; Kandul, Nikolai P.; De Prins, Willy O.; Van Der Poorten, Dirk. (1998) Karyology of species of Polyommatus Agrodiaetus from Turkey: new data and their taxonomic consequences Lepidoptera: Lycaenidae. Holarctic Lepidoptera. March; 51: 1-8


Link bilgisi bulunamadı

Kaynak bilgisi bulunamadı
Çokgözlü Merhaba Fotografları
Çokgözlü Merhaba
05.12.2012 09:18
Türün 3. fotografı


Çokgözlü Merhaba
11.09.2013 13:01
Türün 6. fotografı


Çokgözlü Merhaba
21.07.2015 17:41
Türün 9. fotografı


Çokgözlü Merhaba
26.09.2013 22:53
Türün 7. fotografı


Çokgözlü Merhaba
10.01.2011 15:06
Türün 2. fotografı


Çokgözlü Merhaba
05.07.2013 09:54
Türün 5. fotografı


Çokgözlü Merhaba
10.12.2010 00:17
Türün 1. fotografı


Çokgözlü Merhaba
17.09.2018 18:49
Türün 11. fotografı