183 / Güzel Nazuğum / / Euphydryas orientalis Türkiye'nin Anonim Kelebekleri
Nymphalidae / Güzel Nazuğum / / Euphydryas orientalis
 


Yükleniyor.
Aylık Kayıt GrafiğiAylık Kayıt Grafiği
Yaşam Alanları

Biyolojik Bilgiler
 
4 cm  


Editör bilgileri
Kelebek Türü Güzel Nazuğum
Tür Yetkilisibenimpencerem
Tür Hakkında ilk derleme03.12.2010 12:03
En son güncellemeyi yapanbenimpencerem
Son güncelleme07.04.2011 16:12
Güncellenme sayısı3

En İyiler
Güzel Nazuğum
Fotograf Türü Tırtıl
01.01.2016 12:36

Güzel Nazuğum
Fotograf Türü Pupa
22.11.2013 17:36

Güzel Nazuğum
Fotograf Türü Kanat Altı
27.07.2015 09:12

Güzel Nazuğum
Fotograf Türü Kanat Üstü
21.06.2016 07:36


Video

 
Sistematik
INSECTA-
LEPIDOPTERA-
NymphalIdae
Güzel Nazugum
Euphydryas (Eurodryas) (Aurinia) orientalis
Steppe Fritillary

(Herrich-Schäffer,[1845])

aLT TÜRLER:
Euphydryas orientalis orientalis (Herrich-Schäffer, [1851]) (Türkiye)
Euphydryas orientalis sareptensis (Staudinger, 1878) (Ural Dağlarının güneyi)
Euphydryas orientalis emba (Fruhstorfer, 1917) (Kuzey Kazakistan)


Genel Özellikler
Sınırlı bir dağılıma sahip olan tür, son 20 yılda sadece Ankara ilindeki üç alanda kaydedilmiştir. 1980’den bu yana Çankırı’da sadece bir defa
kaydedilmiştir (1988). Yayılış alanı yirminci yüzyılın ortalarında azalmıştır: 1935 veya öncesinden bu yana Amasya, Bursa, Elazığ, Konya, Kütahya
ya da Malatya illerindeki en az dokuz farklı alanın hiçbirinden kaydı gelmemiştir. Bu durum, 1930’dan 1980’e kadar geçen 50 yılda, türün yayılış
alanındaki %98,9’lik azalmaya (1930 yılındaki 179.893 km2’den 1980’deki 2.000 km2’ye düşüş) eşittir. 2009 yılında daha önce görülmediği yeni
bir alanda bulunmuş olması, bu tip yeni alanlarda olabileceğini gösterse de, yaşam alanı hala çok küçük olup, varlığı kesin olarak bilinen dört
alanın her birinde 20 km2’den daha büyük bir yaşam alanı olmadığı tahmin edilmektedir.

Türkiye Dağılımı
Sınırlı bir dağılıma sahip olan tür, son 20 yılda sadece Ankara ilindeki üç alanda kaydedilmiştir. 1980’den bu yana Çankırı’da sadece bir defa
kaydedilmiştir (1988)

Dünya Dağılımı
Güney Avrupa Kafkasya, Kazakistan ve Ülkemizde yayılış gösterir.

Yaşam Döngüsü
Güzel Nazuğum tek kuluçka veren ve mayıs başından haziran başına
kadar uçan bir kelebektir
Yerel bir kelebektir. Erkek bireylerin bölge tutma davranışı nedeniyle
bulunduğu alanda görülmesi zor değildir. Buna rağmen hiçbir zaman
çok sayıda bulunmaz ve bir gözlemde beşten fazla birey görülmesi
olağandışı sayılır.

Davranış
50-1.900 m arasında bulunan, çoğunlukla kalkerli toprak yapısına
sahip, dikilmiş çam ormanlarının açıklıklarındaki bol çiçekli kuru
çayırlarda ya da koruluk ve bozulmuş alanlardaki çayırlıklarda bulunur
(Hesselbarth ve ark. 1995).
Türkiye’de tırtıl besin bitkisi bilinmemekle birlikte bir tür uyuz
otu (Scabiosa sp.) olduğu düşünülmektedir. Volga Nehri’nin
aşağı kesimlerinde ve Kazakistan’nın batısında tırtılların Scabiosa
isetensis’le beslendiği bulunmuştur (Tuzov ve ark. 2000) ve kışı geç
tırtıl (muhtemelen 4. evrelerinde) olarak geçirir. Güzel Nazuğum ve
Nazuğum’un (Euphydryas aurinia) bir arada görüldüğü Ankara’daki
sığınağında yapılan çalışmalar sonucunda, Nazuğum’un besin bitkisinin
fesçitarağı (Dipsacus laciniatus) olduğu doğrulanmış, ancak aynı
bitkinin Güzel Nazuğum tarafından kullanıldığına dair herhangi bir
bulgu elde edilememiştir (Welch, H.J. yayınlanmamış veri 2010).
Bu iki türün aynı alanda bulunması dikkate değer görülmektedir.
Hesselbarth ve ark. (1995), Nazuğum’un Ankara ilinden herhangi
bir kaydı olmadığını belirtirken, son çalışmalar bu türün Güzel
Nazuğum’dan daha yaygın olduğunu göstermiştir ki, bu durum iki
soruyu gündeme getirmektedir: 1) Nazuğum ve besin bitkisi, Güzel
Nazuğum’u tehdit eden (arazi terki gibi) bazı gelişmelerden olumlu
yönde etkileniyor olabilir mi? 2) Nazuğum, Güzel Nazuğum’a ekolojik
açıdan bir rakip niteliğinde mi?
Güzel Nazuğum tek kuluçka veren ve mayıs başından haziran başına
kadar uçan bir kelebektir. Erkek bireyler, bulundukları açıklıklarda,
çoğunlukla da bir patika boyunca yere konarak ve başka kelebekleri
kovalayarak alan korudukları için dikkat çekerler.
Ekolojisi hakkında fazla bilgi bulunmamakla birlikte diğer Euphydryas
türlerine benzer ekolojik özellikleri olduğu varsayılmaktadır.

Benzer Türler ve Ayırt Edilme Yöntemleri
Kolay teşhis için : (Onat Bey'e teşekkürler)

www.trakel.org/kelebekler/?fsx=2fsdl47@d&idx=3357

Koruma Statüsü
EN -TEHLİKEDE

KIRMIZI LİSTE DEĞERLENDİRMESİNİN GEREKÇELERİ
1988’den bu yana sadece dört alanda kaydedilen tür, sınırlı bir dağılıma sahiptir. Yayılış alanı sadece 2.000 km2’dir. Yaşam alanı (YŞA) her 10x10
km2’lik alanda 20 km2 olarak ölçeklendirilmiş olup toplamda sadece 80 km2’dir.
Son 80 yılda tarım alanlarının hemen dışındaki doğal alanların da ekilmeye başlaması, türün bulunduğu düzlük ve bol çiçekli kuru çayırlıkların
çoğunun yok olmasına neden olmuştur. Yayılış alanında,1930-1980 arasında görülen %98,9’luk azalma, traktörün Türkiye’ye gelişini takiben
tarımdaki ‘hızlı büyüme’ dönemine rastlamaktadır. Günümüzde, yaşam alanları yeni yol yapımı ya da yolların genişletilmesi, yapılaşmanın artması,
ağaçlandırma, otlatma amacıyla kullanılan alanların ekilmesi ya da terk edilmesi gibi tehditlerle karşı karşıyadır. Bütün bu tehditler, türün mevcut
ve uygun yaşam alanlarını azaltmakta, kelebeğin geriye kalan alt-popülasyonlarının giderek daha fazla parçalanmasına neden olmaktadır. Bu
nedenle tür Tehlikede olarak sınıflandırılmıştır.
Türkiye’deki alt-popülasyonlarıyla Güney Kafkasya’daki alt-popülasyonları arasında bir bağlantı olmadığı için bölgesel düzenleme yapılmamıştır.
Tehditler:
Tehditler
İnsan kaynaklı gelişmeler nedeniyle büyük tehdit altında olan alçak
bölgelerdeki bol çiçekli çayırlarda görülür. 1930-1980 yılları arasındaki
(dağılımının büyük oranda gerilediği bir dönem) en büyük tehdit
ekili arazilerdeki artış olmuştur. Türkiye, 1940’ların sonlarından
itibaren çok sayıda traktör ithal etmeye başlamış ve tarım alanlarına
bitişik doğal bozkırların, özellikle de Anadolu Platosu’nda otlatma
amaçlı kullanılan meraların ekimine başlanmıştır. Ekili arazi miktarı,
1920’den 1991’e kadar yaklaşık 8 milyon hektardan yaklaşık 27 milyon
hektara (üç kattan fazla) çıkmıştır (Redman ve Hemmami 2008). 60
yıl içinde mera alanları, 44,2 milyon hektardan (1940) 12,4 milyon
hektara (2000) düşmüş, ekili alanlar %70’ten fazla bir oranda azalmıştır
(Karagöz 2006). Ekimin alçak düzlüklerde yapılması tercih edildiğinden,
kelebeğin yaşam alanının büyük ölçüde zarar gördüğü düşünülmektedir.
Türkiye genelinde yaşam alanlarının kaybı ve geriye kalanların da
parçalanması devam etmektedir. Tarım alanlarındaki artış durmuş
olmasına rağmen, yol yapımı, konut yapımı, endüstriyel gelişme ve görsel
amaçlı ağaçlandırma gibi tehditler türün yaşam alanları üzerinde baskı
oluşturmaktadır.

Yayınlar ve Referanslar
Türkiyedeki Kelebeklerin kırmızı kitabı
Evrim Karaçetin ve Hilary J. Welch

Ahmet Baytaş-Türkiye nin Kelebekleri

Linkler
www.ozgurdoga.net/Tturgenel.htm


Kaynak bilgisi bulunamadı
Güzel Nazuğum Fotografları
Güzel Nazuğum
20.05.2019 21:29
Türün 108. fotografı


Güzel Nazuğum
08.05.2017 18:26
Türün 84. fotografı


Güzel Nazuğum
09.05.2012 21:02
Türün 10. fotografı


Güzel Nazuğum
19.05.2014 12:23
Türün 51. fotografı


Güzel Nazuğum
28.05.2018 20:03
Türün 99. fotografı


Güzel Nazuğum
12.05.2012 18:56
Türün 13. fotografı


Güzel Nazuğum
27.05.2014 17:05
Türün 53. fotografı


Güzel Nazuğum
03.03.2016 14:44
Türün 72. fotografı


Güzel Nazuğum
20.06.2018 20:45
Türün 100. fotografı


Güzel Nazuğum
22.06.2017 09:41
Türün 86. fotografı


Güzel Nazuğum
16.05.2019 21:50
Türün 106. fotografı


Güzel Nazuğum
10.05.2012 14:28
Türün 12. fotografı


Güzel Nazuğum
22.05.2011 16:00
Türün 3. fotografı


Güzel Nazuğum
01.03.2014 00:35
Türün 47. fotografı


Güzel Nazuğum
08.06.2015 16:00
Türün 64. fotografı


Tüm Güzel Nazuğum Fotografları