14 / Benekli Zıpzıp / / Muschampia plurimacula Türkiye'nin Anonim Kelebekleri
Hesperiidae / Benekli Zıpzıp / / Muschampia plurimacula
 
Yaşam Alanları

Biyolojik Bilgiler
 
Değer girilmemiş  


Editör bilgileri
Kelebek Türü Benekli Zıpzıp
Tür Yetkilisiaytekin
Tür Hakkında ilk derleme29.04.2011 20:19
En son güncellemeyi yapanBlackdaddy
Son güncelleme07.06.2014 19:26
Güncellenme sayısı2

En İyiler

Video

 
Sistematik
Animalia/Arthropoda/Insecta/ Lepidoptera/Hesperiidae/ Muschampia/ M. plurimacula

İlk olarak 1893’te Muschampia staudingeri’nin alttürü olarak tanımlanmış, 1981’de türe yükseltilmiştir. Görece yakın zamanda kabul edilmiş bu taksonomik değişiklik, türe ait kayıtların azlığının sebebi olabilir.

Genel Özellikler
Bu koyu kahverengi renklere sahip kelebek, orta hat bandındaki çok küçük benekleri ve her iki kanadındaki büyük bir bazal benek ile tanınır. Arka kanadın alt yüzünde, orta hat bandındaki ikinci benek büyük ve dikdörtgen şeklindedir. Ayrıca, hücrenin ortasındaki oval benek tanım için önemlidir.

1.200-1.800 m arasındaki sulama yapılan yonca tarlaları ve bol çiçekli çayırlarda bulunur. Ekolojisi hakkında hiç bilgi yoktur (Hesselbarth ve ark. 1995).


Türkiye Dağılımı
Sadece Hakkari’de altı tane 10x10 km’lik karelerden kaydedilmiştir. Bu kareler Yüksekova’nın kuzeybatısındaki Nehil Çayı Vadisi ve Hakkari’nin güneyindeki Dez Vadisi’nde bulunur. Türe ait kayıtların hepsi 1980’den sonraki yıllara aittir. Yayılış alanı (360 km2) ve yaşam alanı (240-360 km2 arasında olduğu tahmin edilmektedir) küçüktür.

Kelebek, a) yakın zamanda tür statüsüne çıkartıldığı, b)kelebek gözlemcileri tarafından az ziyaret edilen alanlarda bulunduğu, c) benzeri türlerden ayırt edilmesi zor olduğu için türe yönelik kayıtların tahmin edilenin altında olduğu düşünülmektedir. W. ten Hagen yerel
olduğunu belirttiği bu kelebeği İran’da iki kez kaydetmiştir.

Türkiye’de, nehirler ve yollarla birbirine bağlı vadilerin bulunduğu birbirine komşu altı tane 10x10 km’lik karelerde kaydedilmiştir. Buradaki alt-popülasyonlarının küçük ve yerel olsa da, birbiriyle bağlantılı olduğu tahmin edilmektedir. Uzmanlar, Türkiye’deki altpopülasyonlarının
bulunduğu vadilerin devamında, İran’ın kuzeybatısı ve Irak’ın kuzeydoğusunda da, kelebeğin bulunabileceği yönünde tahminlerde bulunsa da, şu ana kadar bu yönde bir kayıt yoktur.
Türün Türkiye’deki alt-popülasyonları, mevcut bilgilere ve ihtiyatlılık ilkesine dayanarak, yerel ve İran’dakilerden genetik olarak izole kabul edilmektedir. Bu nedenle, Türkiye’deki alt-popülasyonu küresel ölçekte parçalanmış olarak kabul edilmektedir.

1980 sonrası Yayılış Alanı (YYA) 360 km2
1980 sonrası Yaşam Alanı (YŞA) 240-360 km2

Dünya Dağılımı
Türkiye ve İran’da, birbirinden oldukça ayrı üç yerde bulunur. İran’da, Hazar’ın güneydoğusu ve Basra Körfezi’nin kuzeydoğusunda kaydedilmiştir (Nazari 2003). Kelebeğin, Türkiye’de bulunduğu yere komşu olan İran’ın kuzeybatısı ve Irak’ın kuzeydoğusundaki alanlarda da görülebileceği düşünülmekte, ancak bu konuda bilgi bulunmamaktadır.

Yaşam Döngüsü
Mayıs sonu-Temmuz başı uçarlar.

Davranış
Çiçekli çayırlar ve çalılık yamaçlarda uçmayı severler.

Benzer Türler ve Ayırt Edilme Yöntemleri
Diğer orta boy, kahverengi veya siyah kanat üstüne sahip zıpzıplardan, orta hat bandındaki çok küçük benekleri ve her iki kanadındaki büyük bir bazal benek ile tanınır. Hücrenin ortasındaki oval benek tanım için önemlidir.

Koruma Statüsü
Bu tür, küçük ve izole alt-popülasyonlar halinde bulunur. Sadece iki ülkede ve üç farklı yerde (Türkiye’nin doğusunda Hakkari, İran’da Hazar Denizi’nin güney doğusu ve Basra Körfezi’nin kuzeyi) kaydedilmiş nadir türlerdendir. Birbirinden çok ayrı yerlerdeki bu alt-popülasyonlar arasında gen alışverişi olmadığı düşünülmektedir. Türe yönelik belirli bir tehdit yoktur. Ancak, yaşam alanının küçük ve Türkiye’deki popülasyonun İran’dakilerden izole olması nedeniyle Tehdite Yakın olarak sınıflandırılmıştır ve bölgesel düzenleme yapılmamıştır.

Kelebeğin bulunduğu bölgede, Devlet Su İşleri’nin (DSİ), baraj planları bulunmaktadır: Yüksekova’nın kuzeydoğusundaki Büyükçay üzerinde Dilimli Barajı ve Güzeldere Çayı (Zapsu Nehri’nin bir kolu) üzerinde Çukurca Barajı. Ancak, barajların tahmini konumları ve kelebeklerin
bulunduğu alanlar dikkate alındığında bunların türe doğrudan bir etkisi olma ihtimali düşük olarak görülmektedir.

Yayınlar ve Referanslar
Türkiyedeki Kelebeklerin Kırmızı Kitabı
Ahmet Baytaş-Türkiye nin Kelebekleri

Linkler
eski.dkm.org.tr/docs/Kirmizi_liste_pdf/TurkiyedekiKelebeklerinKirmiziKitabi.pdf


Kaynak bilgisi bulunamadı
Benekli Zıpzıp Fotografları